Tι μάθαμε στο TedX Larissa | Sept. 21, part1

Θα μπορούσαμε να γράφουμε δεκάδες σελίδες με τα μηνύματα που μας προσέφερε το TEDX Larissa πραγματοποιήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2021. Θα προσπαθήσουμε να παραθέσουμε μερικά μόνο από αυτά, και σας παροτρύνουμε να δείτε το βίντεο της εκδήλωσης όταν βγει online. Tα σχόλια θα είναι ανοιχτά με σκοπό να γίνει μία ωφέλιμη συζήτηση πάνω στις ομιλίες των καλεσμένων.

Mark Widdowson

Μας είπε πως χρησιμοποιούμε τον κόσμο για να προσδώσουμε στους εαυτούς μας μία ταυτότητα. Ο καθένας, έχει μία διαφορετική οπτική για τον κόσμο, η οποία εξαρτάται από τις εμπειρίες του. Αυτό δημιουργεί σε όλους μας, κάποιες γνωστικές προκαταλήψεις.

Κάποιοι από τους παρακάτω όρους έχουν μία ελεύθερη μετάφραση από τον αρθρογράφο. Αν θέλετε μπορείτε να δείτε στο κάτω μέρος του άρθρου την αγγλική εκδοχή τους.

  1. Η προκατάληψη της επιβεβαίωσης (Confirmation Bias). Το συναντάμε πολύ συχνά στα social media, και ειδικότερα όταν προσπαθούμε να αγνοήσουμε τις αρνητικές κριτικές.
  2. Αφελής πραγματισμός (Naive realism). Η οπτική μας γωνία είναι μοναδική και διαφορετική. Πολλές φορές απορούμε για παράδειγμα, πως μπορεί να είναι όλοι οι άλλοι τόσο ανόητοι, και να μην βλέπουν αυτό που βλέπουμε εμείς. Επίσης οι αναμνήσεις μας είναι παραμορφωμένες λόγω της ο προοπτικής που είχαμε.
  3. Σφάλμα θεμελιώδους συμπεριφοράς (Fundamental Attribution Error). Όταν μπαίνουμε σε μία διαμάχη, θα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί σε διαφορετικές απόψεις.
  4. Το φαινόμενο του προβολέα (spotlight effect). Όταν νομίζουμε πως όλοι μας κοιτάζουν και μας σχολιάζουν, ενώ στην πραγματικότητα ασχολούνται μόνο με την δική τους εικόνα.
  5. Η ψευδαίσθηση ότι είμαστε διάφανοι (Transparency Illusion). Όταν για παράδειγμα νιώθουμε φόβο ή οτιδήποτε, υποθέτουμε πως αυτό είναι εμφανές σε όλους όσους μας κοιτάνε.
  6. Αναμνήσεις που εξαρτώνται από την κατάσταση μας (State dependent Memory). Όταν για παράδειγμα ένας φίλος μας απογοητεύει, ανακαλούμε όλες αυτές τις μνήμες που μας είχε απογοητεύσει στο παρελθόν.
    (Tip. Σταματήστε να μνημονεύετε αρνητικές εμπειρίες)
  7. Αρνητική προδιάθεση (Negativity Bias). Όταν υπερεκτιμούμε κάποιο εμπόδιο, και υποτιμούμε τις δυνατότητες μας να το ξεπεράσουμε.

Tip. Ολοι οι άνθρωποι κατά βάθος είναι ευγενείς και έντιμοι. Ας απολαμβάνουμε τα μικρά πράγματα, αλλά ας τα σημειώνουμε κιόλας. Έτσι, θα μπορούμε να ανατρέχουμε σε αυτά στις κακές μας μέρες.

Ο ψυχολόγος Mark Widowson εξηγεί σε δύο λεπτά, τί είναι η transactional analysis, στο youtube

Θεοδώρα Χατζηιωάννου

H διάσημη virologist (με έρευνα στον ιό HIV) αναφέρει πως είμαστε σε πολύ καλύτερη θέση (τεχνολογικά και ερευνητικά) απ’ ότι ήμασταν στο παρελθόν. H ανθρωπότητα κατάφερε να συνεργαστεί παγκοσμίως, και κανένας πόλεμος δεν αποτέλεσε την αιτία. Ωστόσο, ενώ στο παρελθόν ο κόσμος ανυπομονούσε στις ουρές αναμονής για να εμβολιαστεί, κάτι έχει αλλάξει τα τελευταία 20 χρόνια. Αναφέρθηκε σε μία κοινωνική ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗ (social dichotomy).

Περήφανα μας είπε πως η εργασία της επηρεάζει τις πολιτικές σε πραγματικό χρόνο. Όμως, πριν το επιτύχει αυτό, υπήρξε μεγάλη» ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ». Ακόμα και μερικοί οικογενειακοί φίλοι παραμέρισαν την οικογένεια της και τα παιδιά της.

Όταν ο covid πλησίαζε την Νέα Υόρκη (όπου κατοικεί), ένιωθε σαν ένα τσουνάμι να πλησιάζει, και οι υπεύθυνοι έχτιζαν κάστρα στην άμμο για την προστασία τους. Ηταν από τις πρώτες που πρότεινε να κλείσουν τα σχολεία. Χρησιμοποίησε την δύναμη των media και έγραψε ένα άρθρο, το οποίο τελικά πολλοί τοπικοί πολιτικοί πρόσεξαν, και εν τέλει πήραν σημαντικές αποφάσεις.

Τα social media όμως (εκτός από χαρά και διασκέδαση) φέρνουν μεγάλη σύγχυση. Ο κόσμος λαμβάνει τόνους από πληροφορίες αλλά τείνει να αναδημοσιεύει τις ψεύτικες , μιας και δεν μπορεί να κρίνει τι είναι αληθινό και τι όχι, παρά το γεγονός ότι όλα τα στοιχεία είναι δημοσιευμένα, και μπορούν να τα βρουν με το πάτημα ενός κουμπιού. Το μόνο που χρειάζεται είναι μία αναζήτηση και να βελτιώσουμε την κριτική μας ικανότητα. Έφτασε στο σημείο να δει συνάδελφους επιστήμονες, να μεταδίδουν ανακριβή στοιχεία, τα οποία τα βάσιζαν σε δική της έρευνα!!!

Σημείωση του αρθρογράφου: Πιθανότατα οι επιστήμονες αυτοί να πήραν το 10% της έρευνας, και να μετέφρασαν τελείως διαφορετικά το υπόλοιπο 90%, για να σχεδιάσουν μία δική τους πραγματικότητα, όπως αναφέρει στην ομιλία της η κυρία Πέππα (βλ. παρακάτω).

Ένα μικρό παράπονο που έχουμε είναι πως ίσως θα έπρεπε η συγκεκριμένη βιντεοσκοπημένη ομιλία να είχε υπότιτλους.

Ευάγγελος Τασόπουλος

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος λαμβάνει 40 χιλιάδες πληροφορίες ανά δευτερόλεπτο, και κάνει 35-55 σκέψεις ανά λεπτό! Αναγκαστικά φιλτράρει τα ερεθίσματα που λαμβάνει για να μην “κρασάρει”…. Εμείς είμαστε που επιλέγουμε τις σκέψεις μας, οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν σε κάποιο συναίσθημα.

Τα αρνητικά συναισθήματα “σήματα δράσης” είναι οι αγγελιοφόροι που μας δείχνουν πότε πρέπει να δράσουμε. Ως παράδειγμα δίνεται ο Victor Frankl, ο οποίος επιβίωσε από στρατόπεδο συγκέντρωσης, και παρατήρησε πως οι επιβιώσαντες ήταν αυτοί που επικεντρώνονταν στο ότι θέλουν να ζήσουν και κρατούσαν κάποιο νόημα στην ζωή τους.

Τα συναισθήματα μας, δεν είμαστε εμείς.

Τα κενά στην ζωή μας είναι απαραίτητα, για να μας δίνεται ο χρόνος να σκεφτόμαστε και να αξιολογούμε.

Evangelos Tassopoulos


Και εκεί ταιριάζει απόλυτα η ομιλία της κυρίας Πέππα.

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΠΕΠΠΑ

Η ιδρύτρια του ΔΕΙΠΝΟ ΑΓΑΠΗΣ, ανέφερε πως το 10% πραγματικών δεδομένων απαρτίζουν στην ουσία την πραγματικότητα μας. Το υπόλοιπο 90% είναι οι ερμηνείες που δίνουμε εμείς στα ερεθίσματα μας. Ο εγκέφαλος μας είναι προγραμματισμένος ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΕΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ, για να μας προφυλάσσει κατά βάθος. Η ίδια χρησιμοποιεί τον κανόνα των τριών ημερών (το νούμερο μπορεί να ποικίλει ανάλογα το άτομο που το χρησιμοποιεί). Δίνει δηλαδή στον εαυτό της, τον απαραίτητο χρόνο για να σκεφτεί και να αξιολογήσει, και να περάσει η παρορμητικότητα που μπορεί να προξενούν κάποια αρνητικά συναισθήματα και σκέψεις, πριν πάρει κάποια απόφαση.

Ήταν πολύ ωραία στιγμή όταν ευχαρίστησε την ομάδα της δημοσίως (20 από τους 80 εθελοντές της ομάδας ήταν παρόντες).

Έκλεισε την ομιλία της παροτρύνοντας μας να μην είμαστε απλώς η αλλαγή που θα θέλαμε να δούμε στον κόσμο. Αντ’ αυτού, ας γίνουμε οι άνθρωποι με τους οποίους θα θέλαμε να διασταυρωθούν οι πορείες μας….

Don’t just become the change you want to see in the world. Instead, become the people you want to cross your path with.

Marianna Peppa

Μάριος Γιαννάκου

Με βάσει το παραπάνω απόφθεγμα πράττει ο Μάριος, απ’ όταν εμπνεύστηκε από έναν φίλο του (τον Αλέξανδρο) ο οποίος διαγνώστηκε με μία σπάνια ασθένεια, και οι φίλοι του θέλησαν να τον ενθαρρύνουν να μην το βάλει κάτω. Δεν τα παράτησαν και άρχισαν να τρέχουν αποστάσεις.
(Στη πρώτη μεγάλη απόσταση, ο Αλέξανδρος ήταν εκεί και ανακοίνωσε πως θεραπεύτηκε).

Κινητοποιήθηκε ακόμα περισσότερο, εν συνεχεία έχασε κιλά και έγινε αθλητής υπεραποστάσεων, ακόμα και αν κάποιοι τον αμφισβητούσαν.
(Δίνει και μία πολύ ωραία συνέντευξη στο πολύ ωραίο κανάλι ΑΤΡΑΚΤΟΣ kids. Γραφτείτε και στο κανάλι του).

Ωραία πινελιά ήταν οι φωτογραφίες που η καθεμία αποκάλυπτε μία ιστορία, όπως εκείνη που φορούσε σε έναν αγώνα, το μπουφάν της μητέρας του (ενα fila του 1998), δείχνοντας έτσι την εικόνα που επικρατεί στον αθλητισμό για την έλλειψη χορηγών. Αναφέρθηκε στην σημασία της συλλογικότητας και της ομάδας.


Μόνος πας μακριά.
Με παρέα πας παντού.

Marios Giannakou

To ίδιο είπε και ο Miguel Cano….

Miguel Angel Cano Santizo

O Μιγκέλ έχει ταξιδέψει πολύ. Πάααρα πολύ. Έχει διδαχθεί πολλά από ανθρώπους που γνώρισε ανά τον πλανήτη. Και δεν πήγαινε ως τουρίστας, αλλά είτε κυνηγώντας το όνειρο του, είτε ως κινηματογραφιστής μετέπειτα. Δείτε την δουλειά του στο κανάλι του στο youtube. Το ισχυρότερο μήνυμα του, ήταν το εξής:

We should travel. A lot. And meet new people!

Οι άνθρωποι κάνουμε σχέδια για 10 χρόνια μετά, αλλά ξεχνάμε πως τότε, δεν θα είμαστε το ίδιο άτομο. Σχηματίζουμε τους εαυτούς μας, με βάση τους ανθρώπους με τους οποίου περνάμε χρόνο μαζί. Σε μία δεκαετία, θα είμαστε, ότι είναι οι άνθρωποι που μας περιστοιχίζουν (ή οι άνθρωποι που «διασταυρώνουμε τα μονοπάτια μας»).

Μοιράστηκε μαζί μας κάποια διδάγματα που πήρε από τις περιπλανήσεις του (και την πιο πρόσφατη, στο Θιβέτ). «Μπορείς να κάνεις πολλά με το να γνωρίζεις τι ονειρεύονται οι άνθρωποι γύρω σου, και να τους βοηθήσεις να πετύχουν τα όνειρα τους». Μοιράσου τα όνειρα σου με τους άλλους, και πρόσφερε βοήθεια.

We become what we dream! We should explore our motivations, and we should stop pretending we are immortals. We do not have all the time in the world.

Miguel Angel Cano Santizo

Ιωάννα Γεωργακοπούλου

Και τότε η Ιωάννα , “έδεσε” το μήνυμα του Miguel, λέγοντας μας για το όνειρο που ακολούθησε. Παράτησε μία καλή (κατά τα φαινόμενα) δουλειά (σ.σ. πάντα μου αρέσει να το ακούω αυτό, και το ακούω πολύ συχνά πλέον) και δημιούργησε μία Neo-Tribe. Μας μίλησε για αυτό το θεσμό των micro communities, και συνέκρινε το πλαίσιο τους με το πλαίσιο των επιχειρήσεων (spoiler alert: είναι τελείως διαφορετικά). Αλλά αφού ψάχνουμε παρηγοριά και συντροφιά σε αθλητικές ομάδες, πολιτικά κόμματα κλπ, γιατί να μην αναζητούμε παρέα και σε κάποιo N.T.?

Σε κάθε Ν.Τ. o καθένας σχηματίζει το δικό του κώδικα αξιών, και δίνει ξεχωριστό ορισμό στο κέρδος. Σκοπός είναι να γίνει επιδίωξη του κέρδους (όχι απαραίτητα οικονομικού) εντός του αξιακού κύκλου.

Δεν θα πούμε περισσότερα, μιας και ετοιμάζουμε ένα άρθρο για αυτό το θέμα, και ελπίζουμε να βρούμε πολλούς neotribers εκεί έξω να μοιραστούν μαζί μας τις εμπειρίες τους.

Διαβάστε επίσης Tι μάθαμε στο TedX Larissa | Sept. 21, part2

Διαβάστε επίσης: Tι μάθαμε στο TedX Larissa | Sept. 21, part2


Our Insights from Tedx Larissa, from english speeches

Mark Widowson

We use the world to give ourselves an identity. Everyone has a different perspective of the world depending on their experiences.

Cognitive Biases

  1. Confirmation Bias. (ex. social media, posts and we ignore others’ opinions).
  2. Naive realism. Our perspective is different from others’ perspectives. everyone is stupid. Memories are distorted/inaccurate from our point of view
  3. Fundamental Attribution Error. When we fight, we should be open to accept other opinions.
  4. The spotlight effect. When we think that other people look at us, but in reality they are too busy thinking of themselves
  5. Transparency Illusion. When I feel ashamed or feaρ or anything, I also think that everyone knows how I feel.
  6. State dependent Memory. When I get disappointed by my partner, I will bring into my mind all these times that he/she disappointed me.
    Tip. Stop remembering negative memories.
  7. Negativity Bias. When we overestimate a threat, and underestimate our abilities to get over it.

Tip. People are good and honest. Enjoy small things. Also, note them, so you can get them and read them on some bad days.

Theodora Hatziioanou

The famous virologist says that we are in a far better position than we were in the recent past. 

Humanity managed to work together, and the reason was not a war! 

She proudly says that her work affects policies in real time. But before that, there was a lot of “resistance”. Even some family friends isolated her, and especially her kids. 

When covid was arriving in New York, she felt like a tsunami was coming, and people were building sandcastles. She was one of those who suggested that schools should close. She used the power of the media, and decided to write an article, and some local politicians noted that, and took some action and made some important decisions.

She referred to a SOCIAL DICHOTOMY. People were stacking in queues in order to get vaccinated. Why did that change in the last 20 years? Social media brings frustration and not only joy etc. People receive tons of information, and they tend to share false data, since they cannot judge what data is real or false, although all this information is available with the push of a button. All we have to do is search, and improve our critical thinking. Actually, she even saw some scientists sharing some inaccurate info, based on her research and data!! So, maybe these scientists took 10% of what Mrs Peppa said (read about it below), and interpreted the rest 90%, with a completely different way, to design their own reality.

Miguel Angel Cano Santizo.

He has traveled a loooot! And he learned tons of things, from people around the world. The strongest message was this: We should travel. A lot. And meet new people!

We are making plans for 10 years later, but we forget that we will not be the same person then. We shape ourselves, from people we share our time with. In 10 years, you will be what people that surround you (or “cross paths with”), are!

He shared some lessons that he learned.
If we know what people are dreaming of, we can do many things with that (and help them achieve them). So, share your dreams, and also help others!

We become what we dream! We should explore our motivations, and we should stop pretending we are immortals, and we have all the time in the world.

Tι μάθαμε στο TedX Larissa | Sept. 21| Part 2

Θα μπορούσαμε να γράφουμε δεκάδες σελίδες με τα μηνύματα που μας προσέφερε το TEDX Larissa πραγματοποιήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2021.
Αυτό είναι το δεύτερο και τελευταίο μέρος από τις ομιλίες.
Σας παροτρύνουμε να δείτε το βίντεο της εκδήλωσης όταν βγει online. Tα σχόλια θα είναι ανοιχτά με σκοπό να γίνει μία ωφέλιμη συζήτηση πάνω στις ομιλίες των καλεσμένων.

Ελευθέριος Τσουκαλάς

Ο επιτυχημένος φυσικός, παρέθεσε ένα ταξίδι κάνοντας αυτό που έλεγε ο Jobs, “connecting the dots, looking backwards”. Ξεκίνησε από ένα χωριό της Πελλοπονήσου, την Γαστούνη, όπου έκανε τα πρώτα του όνειρα, και τα ακολούθησε.

Πολύ νωρίς στην πορεία του διάβασε το “Βαρεία Βιομηχανία στην Ελλάδα” του Δημήτρη Μπάτση (ο οποίος εκτελέστηκε το 1952 αδίκως).

Κάποια στιγμή ο συνάδελφος του Karl Lot, παρατηρούσε το χιόνι στις Αλπεις (όπου πήγαινε για σκι) να μειώνεται και αποφάσισε να το μελετήσει την αιτία, στην οποία κατέληξαν πως είναι το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το ότι η κλιματική αλλαγή θα είναι απειλή για όλο το οικοσύστημα (και όχι μόνο για τον άνθρωπο), δεν ήταν πάντα αυτονόητο.

Όπως και με το φαινόμενο της πεταλούδας, στη πορεία του έπαιξαν σημαντικό ρόλο η εκτέλεση του Μπάτση, και ότι ένας συνάδελφος του αγαπούσε το σκι. Ανέφερε επίσης τον στόχο του Net-Zero by 2050, δηλαδή την εκμηδένιση των ρύπων CO2 μέσω τεχνολογικών καινοτομιών, αλλά και μιας ενεργειακής επανάστασης!

Αρης Χατζηνικολάου

Κάνουμε μία παρένθεση και παραπέμπουμε στην ομιλία του Αρη, αφού και οι δύο εξέφρασαν πως είναι επείγον να γίνει ΑΠΑΝΘΡΑΚΟΠΟΙΗΣΗ της οικονομίας. Εκεί ακούσαμε πως το ⅓ της τροφής παγκοσμίως, πετιέται (σ.σ. αν κοιτάξει κανείς τα οικιακά μας σκουπίδια δεν είναι κάτι άξιο απορίας), ενώ ένας στους 4 ανθρώπους υποσιτίζεται! 

Σύμφωνα με την συμφωνία του Παρισιού, πρέπει όλες οι χώρες να μειώσουν τους ρύπους τους κατά 7.5% για κάθε χρόνο στην επόμενη δεκαετία! Είναι αρκετά μεγαλεπήβολος στόχος δηλαδή, και αν δεν επιτευχθεί τα αποτελέσματα θα είναι μη αναστρέψιμα. Ωστόσο, κατά την περίοδο του παγκόσμιου lockdown, οι ρύποι μειώθηκαν μόνο κατά 7% !! Τέθηκε το θέμα της κλιματικής δικαιοσύνης και της αναγκαιότητας του να ΜΕΤΑΒΟΥΜΕ ΑΜΕΣΑ σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και να εφαρμόσουμε καλύτερα την αρχή του όσο πιο πολύ ρυπαίνει κάποιος, τόσο πιο πολύ πληρώνει. (H Ελλάδα πληρώνει πολλά λεφτά για κάθε τόνο σκουπιδιών που θάβει.)

Ειπώθηκαν λύσεις όπως η μείωση της κατανάλωσης κρέατος, για την μείωση του νερού που απαιτείται, και ως άμεσο αποτέλεσμα θα είναι η διάσωση κάποιων δασών (σ.σ. κάποιες αλήθειες που θα σας κάνουν να αλλάξετε το πως σκέφτεστε θα τις βρείτε στο ντοκιμαντέρ cowspiracy), αλλά και η ενδυνάμωση του RRR. Εμείς θα επιλέξουμε για το αν θέλουμε να ζούμε με ατομισμό και να είμαστε οι κυρίαρχοι της φύσης (η οποία θα μας αποτινάξει αργά η γρήγορα) η αν θέλουμε να είμαστε μέρος της φύσης και να δρούμε συλλογικά.

Τέλος, είπε πως έχουμε και εμείς σαν καταναλωτές τη δύναμη να πιέζουμε κυβερνήσεις και να εφαρμόζονται πολιτικές, κάτι που έδωσε πολύ ωραία “πάσα” στον επόμενο ομιλητή.

Δημήτρης Γραμματικογιάννης

Σε μία ομιλία που θα λάτρευε η Stilvi Psilopoulou, ανέφερε πως ο πλανήτης έχει γεμίσει με τόνους ρούχων που καίγονται και ΘΑΒΟΝΤΑΙ, για να μην ρίξουν τις τιμές οι βιομηχανίες ρουχισμού. Επισκεφτείτε το ethical ode για να μάθετε περισσότερα, (για τις πολλές παθογένειες της βιομηχανίας της μόδας). Εκεί υιοθέτησαν τον “not in my backyard”. Ένα slogan που δείχνει την άρνηση στην αλλαγή, και την αντίθεση σε χωματερές, προσφυγικές ροές, εγκαταστάσεις ανεμογεννητριών κλπ., αλλά το χρησιμοποίησαν, με αντίστροφη έννοια. Μας παρότρυνε να γνωρίσουμε καλύτερα την δουλειά του Γιάννη Κουνέλη, καθώς και να αρχίσουμε να ψωνίζουμε από τοπικούς σχεδιαστές και όχι από fast fashion. Είναι μία καλή αρχή, το ότι οι εταιρείες ρούχων είναι πλέον να αποκαλύπτουν το  ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ στο περιβάλλον. Οι νέο-εισερχόμενοι στον χώρο στυλίστες, οφείλουν να βάλουν το λιθαράκι τους ώστε να μειωθεί συνολικά.


Και επιστρέφουμε στην ομιλία του κυρίου Τσουκαλά.

Πρέπει να γίνει μία ενεργειακή επανάσταση, η οποία απαιτεί πυρηνική ενέργεια ως βάση του ενεργειακού οικοδομήματος. Η Ελλάδα μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο σε αυτό. Υπάρχουν κοιτάσματα ουρανίου, που επαρκούν για την κάλυψη των ενεργειακών μας αναγκών για 3000 χρόνια.


Ωστόσο, υπάρχει όπως αναμένεται, μεγάλη αντίσταση στην αλλαγή, και ο φόβος για την πυρηνική ενέργεια είναι ίσως δικαιολογημένος. Ωστόσο, η Ελλάδα, με την χρήση του ορθολογισμού κατάφερε και γέννησε επιστήμες, καταπολεμούσε πάντα τον φόβο, (για το 80% της ιστορίας της ήταν μία υπερδύναμη), και έτσι, αν καταπολεμήσουμε τον φόβο, ο Μπάτσης θα δικαιωθεί, έστω και μετά θάνατον.

Διαβάστε επίσης: Τι αποκομίσαμε από το tedx Larissa, part 1


Εσείς τι αποκομίσατε από τις ομιλίες του TedX Larissa?
Τα σχόλια είναι ανοιχτά αν θέλετε να μας δώσετε την δική σας οπτική.

Μας άρεσε πολύ που κάθε ομιλία είχε κοινές αναφορές με τουλάχιστον μία άλλη ομιλία. Θα ήταν πολύ ωραίο όλοι αυτοί οι ομιλητές να καθόταν στο ίδιο τραπέζι και να είχαν μία συζήτηση, βάζοντας ο καθένας το λιθαράκι του.

Απολογούμαστε αλλά δεν παρακολουθήσαμε το πρώτο session και δεν μπορούμε να εκφέρουμε γνώμη. Ίσως όταν τα βίντεο κυκλοφορήσουν online, να μπορέσουμε να δούμε και τις 3 αυτές ομιλίες. Είμαστε σίγουροι ότι θα μας αρέσουν και αυτές

Συγχαρητήρια σε όλη την ομάδα του Tedx Larissa!

Μπορεί να είναι εικόνα 9 άτομα, συμπεριλαμβανομένου του χρήστη Tilemachos S. Angelopoulos, άτομα που στέκονται και εξωτερικοί χώροι
H ομάδα των Αγοραλογιών συνάντησε την ομάδα του Δείπνου αγάπης

Γιατί την «πατάμε» με ψηλούς μελαχρινούς άντρες?

και γιατί την πατάμε με clickbait τίτλους (σαν αυτόν)?

Αφορμή για αυτό το άρθρο αποτελεί ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία, το blink του αγαπημένου μου συγγραφέα, του Malcolm Gladwell.

Στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου (με τίτλο «The Warren Harding Error: Why We Fall For Tall, Dark, and Handsome Men») περιγράφεται η ιστορία του Warren Harding. Δείτε μερικές φωτογραφίες του πριν συνεχίσουμε.

Warren G. Harding - Wikipedia
Warren G. Harding | National Portrait Gallery
Warren Harding, The Ladies Man | Presidential History Blog
Warren G. Harding - Facts, Presidency & Death - HISTORY
Warren G. Harding - Wikipedia
Warren G. Harding Was The First Celebrity-Endorsed President - Atlas Obscura

Η ιστορία ξεκινάει το 1899, όταν ο Χάρντινκ ήταν 35 χρονών!

Ο Gladwell αφιερώνει αρκετές σειρές περιγράφοντας τον εξωτερικά, πλέκοντας ένα εγκώμιο για κάποιον που θεωρούταν αρκετά ευπαρουσίαστος, αλλά και επιβλητικά σωματώδης (το παρατσούκλι του ήταν «ο Ρωμαίος»).

Ο συγκεκριμένος έτυχε να βρίσκεται στον δρόμο του Χάρι Ντόχερτι που άνηκε στην επιτροπή που θα επέλεγε το υποψήφιο Πρόεδρο της Αμερικής για τους Ρεπουμπλικανούς. Εν ολίγοις, ο Ντόχερτι έπεισε την επιτροπή, πως ο Χάρντινκ έχει το παρουσιαστικό και το λέγειν (αν και όχι την ευφυΐα) για να γίνει κάποια στιγμή, ένας πλανητάρχης.

Το μόνο που είχε να επιδείξει ήταν η βαθιά μπάσα του φωνή, του επιβλητικό του βλέμμα, και το παράστημα του.

Στην πορεία των χρόνων, μετά από συνέδρια, εκλέγεται ως βουλευτής σε μία πολιτεία, φτάνουμε στο 1920 όπου ο Χάρντινκ εκλέγεται πρόεδρος των ΗΠΑ, και δύο χρόνια αργότερα πεθαίνει από ανακοπή καρδιάς…..

Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν πως ήταν ο χειρότερος πρόεδρος στην ιστορία της χώρας.

Γιατί όμως μία ολόκληρη επιτροπή τόσο έμπειρων πολιτευτών, έπεσε τόσο έξω, και δαπάνησε τόσους πόρους για έναν πρόεδρο που αποδείχθηκε κατώτερος των προσδοκιών?
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να ψυχογραφήσουμε κάποιον υποψήφιο συνεργάτη μας?
Γιατί πέφτουμε έξω στην επιλογή κατάλληλου προσωπικού για μία θέση?
Και γιατί οι έρωτες με την πρώτη ματιά συνήθως αποβαίνουν καταστροφικοί?

Η απάντηση δίνεται λίγο αργότερα στο βιβλίο, και σας προτείνουμε να πάτε να το αγοράσετε τώρα! Εν ολίγοις, πολλά πράγματα γίνονται στο υποσυνείδητο μας πριν προλάβουμε καν να τα αντιληφθούμε. Ο συγγραφέας υποστηρίζει πως ούτε εμείς δεν γνωρίζουμε τον εαυτό μας όσο νομίζουμε. Και στην συνέχεια δένει το παράδειγμα του ΙΑΤ test του Harvard, το οποίο σε λίγα λεπτά, βγάζει συμπεράσματα για εμάς, βασισμένα σε κάποιες ερωτήσεις που μας κάνει. Στην ουσία δείχνει κατά πόσο είστε μεροληπτικοί σε κάποια θέματα. Έχει πολύ πλάκα, και μπορείτε να το δείτε εδώ.

τα IAT tests είναι δωρεάν

Anyaway. Ας συνεχίσουμε

Γιατί μία πρώτη ματιά μπορεί να μας επηρεάσει περισσότερο από μία ολοκληρωμένη έρευνα?

Είναι αποδεκτό πως είμαστε έρμαια των πρώτων εντυπώσεων που σχηματίζουμε για κάτι. (Χρειάζονται μόνο 2.5 δευτερόλεπτα από την στιγμή που θα δούμε κάτι σε μία βιτρίνα για να αποφασίσουμε αν θέλουμε να το αγοράσουμε). Η πρώτη μας εντύπωση για κάτι η κάποιον, σχηματίζεται από τις εμπειρίες μας και το περιβάλλον μας. Συνεπώς, οι πρώτες εντυπώσεις μπορεί να αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου.

Θύματα των τίτλων και των Content Creators

Σε μία εποχή που μπροστά μας περνάνε τόνοι περιεχομένου σε μορφή κειμένου, εικόνας, ήχου κι βίντεο, και είναι τόσο εύκολο πλέον όσο ένα scroll, για να επιλέξουμε τι θα δούμε και τι θα απορρίψουμε, οι δημιουργοί περιεχομένου πασχίζουν κάθε μέρα να τραβήξουν την προσοχή μας. Για αυτό, στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας άρχισαν να εμφανίζονται άρθρα σας την παρακάτω εικόνα. Και δημιουργήθηκε το clickbait ως τακτική marketing.

Γιατί το Clickbait δουλεύει?

Συνήθως το clickbait είναι παραπλανητικό. Και είναι στην φύση μας να δεχόμαστε την πλάνη, πιο εύκολα από την πραγματικότητα, ίσως γιατί μέσω της πλάνης να ελπίζουμε στην ολοκλήρωση κάποιων ποθητών στόχων. Και για αυτό υπάρχουν τόσοι τρόποι που ξεφεύγουν από την σφαίρα της ηθικής, και δίνουν στον αναγνώστη/θεατή ψευδείς ελπίδες. Κανένας τίτλος δεν μπορεί να θεωρηθεί αποτυχημένος, αν προξενεί συναισθήματα η πυροδοτεί την περιέργεια μας.

Ποιος δεν θα ήθελε να ξέρει «Το μυστικό του Γιάννη Αντετοκούμπο» ή «3 Τρόπους για να αποκτήσουμε beach body σε έναν μόλις μήνα» ή «τι έγινε πραγματικά στα αποδυτήρια της τάδε ταινίας/ομάδας». Τα συναισθήματα που προκαλούνται, είναι η μοναδικότητα και το περιορισμένο κοινό, δηλαδή ότι αυτή τη πληροφορία δεν την έχουν όλοι, αλλά μόνο εμείς που «εξερευνήσαμε» και ανασκάψαμε αυτό το άρθρο.
Και ναι, καλά υποθέσατε. Σε αυτή τη περίπτωση, το άρθρο αυτό δύσκολα θα γίνει share, άρα το virality του έχει σύντομη διάρκεια.
Ωστόσο αυτό το curiosity gap είναι που μας κάνει να θέλουμε να μάθουμε ακόμα περισσότερα, και οι περισσότεροι τίτλοι μας δίνουν την εντύπωση πως θα μάθουμε αν κάνουμε κλικ πάνω τους!

Ειναι το clickbait καλή πρακτική?

Και ναι και όχι. Θα μπορούσε να είναι καλή στρατηγική αν χρησιμοποιηθεί σωστά. Δεν είναι κακό να θέλετε να ενθαρρύνετε κάπως το κοινό σας να κάνει κλικ στο περιεχόμενο σας.

Οποιοδήποτε άρθρο παρέχει μία αξία στον αναγνώστη ή αν χρησιμοποιείται για να μετρήσει κάποιες τάσεις, κινείται μέσα στην σφαίρα της ηθικής. Αν ωστόσο, απλά χρησιμοποιείται για να αυξήσει τη κίνηση των επισκεπτών, είναι ανήθικο, και είναι ο λόγος που το clickbait έχει αρνητική υπόσταση στο μυαλό των περισσοτέρων.

Με λίγα λόγια.
Τραβήξτε την προσοχή του κοινού σας, αλλά δώστε του κάποια αξία!

Ίσως από τα πρώτα παραδείγματα είναι το παρακάτω εξώφυλλο της εφημερίδας του Πούλιτζερ, στο οποίο θα δείτε πως όλοι οι τίτλοι είχαν κάτι «πιασάρικο» αλλά εν τέλει έδιναν στον αναγνώστη κάτι προς ενημέρωση.

What Is Clickbait - Example of New York World from 1913
every headline is attention-grabbing, emotional, and aimed at hooking a read at first glance.

Πλέον οι πιο συνηθισμένοι τίτλοι για clickbait είναι κάποια blogs ή «πως να» οδηγοί. Μερικά παραδείγματα που μας κατακλύζουν συνεχώς είναι:

  • “Ο απόλυτος οδηγός για_____”
  • “X τρόποι για να _____”
  • “Η λίστα με τα καλύτερα _____ στη Σαντορίνη.”
  • «Αυτά είναι τα πράγματα που ήθελα να ήξερα πριν ___»
  • “Το μυστικό ______ που θα αλλάξει την ζωή σας για πάντα”
  • “Γιατί μας άρεσε _____ και θα αρέσει σε σένα επίσης”
  • “Δεν σας πάει το μυαλό _____ χθες το βράδυ”
2nd clickbait example shows a common item that challenges your curiosity
Και θα συνοδεύονται με κάποιο κείμενο που εμφανίζει συναισθήματα

Έχετε πλέον υπόψιν σας πως πολλές πλατφόρμες έχουν διαφορετικούς κανόνες για το clickbait. Η Google για παράδειγμα περιλαμβάνει στο clickbait όσες διαφημίσεις που:

  • ισχυρίζονται ότι αποκαλύπτουν μυστικά και άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες.
  • έχουν στον τίτλο φράσεις όπως «κάνε κλικ για να μάθεις….» ή “δεν θα πιστεύετε…..»
  • περιλαμβάνουν φωτογραφίες από καταστροφέςAds that use altered images or disaster photos.
  • έχουν φωτογραφίες σώματος του τύπου «πριν και μετά».
  • που χρησιμοποιούν αρνητικά γεγονότα για να κινητοποιήσουν τον θεατή.

Παρόμοια πολιτική εφαρμόζει και το Facebook κλπ.

Αν θέλετε να ξεχωρίσετε στα άρθρα σας

Υπάρχουν στο διαδίκτυο άπειροι οδηγοί με συμβουλές, για να φτιάξετε έναν πετυχημένο τίτλο. Εδώ είναι μερικά κόλπα, για να χρησιμοποιήσετε όμως το clickbait.

  1. Ενεργοποιήστε την ανθρώπινη περιέργεια αλλά μην την εκμεταλλεύεστε. Αποφύγετε τις ανακρίβειες και τα ψέματα 
  2. Τηρήστε τις υποσχέσεις που δίνετε στον τίτλο. Ένα παλιό γνωμικό λέει «Μην τάξεις σε τυφλό το φως του, και στο κοινό ψεύτικες πληροφορίες». Δώστε στο κοινό σας τις πληροφορίες που τους τάξατε.
  3. Αποφύγετε την παραπληροφόρηση. Να είστε ειλικρινείς. Η εμπιστοσύνη είναι το σημαντικότερο πράγμα που επιζητάτε.
  4. Χρησιμοποιήστε αριθμούς στις επικεφαλίδες σας. Κάντε πιο εύκολο στο κοινό σας το να «σκανάρει» το κείμενο σας.
  5. Μετρήστε! Αν δείτε ότι το clickbait δεν αυξάνει το traffic κλπ, εγκαταλείψτε το.
    (Εμείς θα μετρήσουμε την κίνηση σε αυτό το άρθρο πάντως!)
  6. Τα clicks δεν είναι αυτοσκοπός. Μπορεί να νομίζετε πως αυτό αποφέρει κέρδος, αλλά αναρωτηθείτε «Γνωρίζετε κάποιον που έβγαλε λεφτά από το clickbait?». Εμείς δεν γνωρίζουμε κανέναν.

Το Clickbait θα προσελκύσει το λάθος κοινό

Συνήθως οι ευφάνταστοι τίτλοι προσελκύουν νέο κοινό. Άτομα που δεν σας ξέρουν, και σας βλέπουν για πρώτη φορά. «Σκιαγραφήστε» τους εκ των προτέρων, και μην απευθύνεστε σε όλους.
Φανταστείτε να έχετε ένα κατάστημα που πουλάει νυφικά, και να μπαίνουν συνεχώς πελάτες που αναζητούν το μαγιό που φόρεσε φέτος ένα top model. Το brand σας θα υποστεί ζημιά, θα αποθαρρυνθείτε και στο τέλος θα μπούνε άσχημες σκέψεις στο μυαλό σας. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πως το product placement «μιλάει» στο υποσυνείδητο


Μην το κάνετε συχνά

Πολύ πιθανό, το κοινό σας να απογοητευτεί από την συνεχή επιδίωξη σας να παραπλανήσετε και να προσελκύσετε νέους πελάτες. Σίγουρα έχετε απογοητευτεί και σεις από κάποιο τέτοιο brand (δικαιολογημένα η και όχι).

1st clickbait example shows a shocking image with a call to action

Το Clickbait γερνάει

Ναι, η ανθρώπινη περιέργεια δεν θα εκλείψει ποτέ, και είναι ένας από τους λόγους που ο κόσμος μας πηγαίνει μπροστά. Αλλά οι χρήστες του ίντερνετ έχουν εξοικειωθεί, και έχουν γίνει περισσότερο επιφυλακτικοί και σκεπτικοί. Οι τίτλοι που κάποτε θεωρούταν πετυχημένοι, το 2021 θεωρούνται παρωχημένοι.

Ωστόσο, συνεχώς θα μας εκπλήσσουν ευχάριστα, κάποιοι δημιουργοί περιεχομένου με τους έξυπνους (και ηθικούς) τρόπους που βρίσκουν για να ξεχωρίσουν. Αν έχετε κάποια τέτοια πετυχημένα παραδείγματα, στείλτε μας!

Γκρίζα διαφήμιση μέσω τηλεόρασης

Από πότε το product placement έπαψε να αποδίδει?

Όσοι γνωρίζετε από παλιό κινηματογράφο, όταν ακούσετε τον τίτλο της ταινίας» Οι Θεοί τρελάθηκαν», ένα brand σας έρχεται στο μυαλό, ακόμα και αν δεν θυμάστε πολλά από την ταινία. Το brand της Coca Cola, αφού είναι το μπουκάλι της συγκεκριμένης εταιρείας που πέφτει κατά λάθος από τον ουρανό σε μία απομονωμένη φυλή, και οι κάτοικοι της νομίζουν πως πρόκειται για κάτι θεϊκό.

Ας γυρίσουμε στη μακρινή δεκαετία του 1980, και ας φανταστούμε ότι πηγαίνουμε σινεμά να δούμε την πολυσυζητημένη ταινία «Scarface» (με τον Αλ Πατσίνο να υποδύεται τον σημαδεμένο). Βγαίνοντας από το σινεμά, και έχοντας επηρεαστεί από τον ρόλο του πρωταγωνιστή σας έρχεται μία επιθυμία, μία λαχτάρα για να αγοράσετε και να απολαύσετε ένα προϊόν που μόλις πριν, το βλέπατε να το απολαμβάνει στην μεγάλη οθόνη ο ήρωας μας. Μπορείτε να μαντέψετε ποιο προϊόν είναι αυτό?

Αν απαντήσατε «η coca cola» είστε λάθος. Πάρτε μία δεύτερη ευκαιρία!
Δείτε ως παράδειγμα την παρακάτω σκηνή.

Πιθανότατα θα θέλατε και σεις να καπνίσετε ένα πούρο!

Πόσες φορές δεν είδατε κάποιον αγαπημένο πρωταγωνιστή να απολαμβάνει ένα πούρο και σας ήρθε η επιθυμία να καπνίσετε?

(Σύμφωνα με έρευνες όπως αυτή, οι νέοι που παρακολουθούν σκηνές που περιέχουν καπνιστές, είναι δύο μέχρι τρεις φορές πιο πιθανό να ξεκινήσουν το κάπνισμα, ενώ σύμφωνα με άλλες έρευνες όπως αυτή και αυτή όσοι παρακολουθούν τον αγαπημένο τους πρωταγωνιστή να καπνίζει, πιστεύουν πως αν καπνίσουν και αυτοί, δεν θα υπάρχει καμία επίπτωση στην υγεία τους, ακριβώς όπως και μέσα στην οθόνη τους.)

Πόσες φορές επίσης δεν είδατε μία ταινία δράσης και βγήκατε από το σινεμά κάνοντας μεγάλες και γρήγορες δρασκελιές έχοντας κρατήσει το τέμπο και την επιθυμία του να μπορείτε και εσείς να ρίξετε ξύλο σε όσους παρουσιάζονται ως εμπόδια?
Πόσες φορές δεν σηκωθήκατε και πανηγυρίσατε ακριβώς με τις ίδιες κινήσεις του αγαπημένου σας αθλητή την στιγμή που σκόραρε?
Ποιος έχει δει την σειρά των Peaky Blinders και δεν προσπάθησε να «πετύχει» την βαριά αγγλική προφορά?
Και όλα αυτά, γιατί κατά βάθος θέλατε να τους μιμηθείτε. Να γίνετε σαν και αυτούς!
Και εκεί ακριβώς ποντάρει το «μάρκετινγκ βιτρίνας«, στο οποίο οι κούκλες σε μία βιτρίνα, δεν προβάλλουν μόνο τα ρούχα, αλλά προβάλλουν στο μυαλό μας ένα είδωλο, του πως φανταζόμαστε τον εαυτό μας φορώντας αυτά τα ρούχα, ακόμα και αν η σιλουέτα μας απέχει πολύ από την σιλουέτα των πλαστικών μανεκέν η των μοντέλων στο χάρτινο διαφημιστικό. Αλλά για αυτό θα μιλήσουμε σε επόμενο άρθρο σχετικά με τους κατοπτρικούς νευρώνες. Σήμερα θα μιλήσουμε για την διαφήμιση σε τηλεόραση και κινηματογράφο. Και όχι μόνο για την άμεση διαφήμιση.

Ας δούμε ακόμα μερικά παραδείγματα έμμεσης διαφήμισης.

2 δεκαετίες μετά τον Σημαδεμένο, και όταν τα κινητά τηλέφωνα άρχισαν να μπαίνουν στις ζωές μας, όταν παρακολουθήσατε την ταινία The Matrix, σίγουρα θα θυμόσαστε την μάρκα τηλεφώνου που χρησιμοποιούσε ο Neo για να ξεφύγει από τον εικονικό κόσμο, σωστά?

H Nokia, μας περνούσε το μήνυμα, πως όταν μιλάς σε ένα τηλέφωνο της, μοιάζεις πιο σοβαρός και σημαντικός σαν τον Keanu Reaves στο Matrix

Παρεμπιπτόντως η Nokia κυκλοφόρησε το 2018 μία νέα έκδοση του ίδιου τηλεφώνου, προσαρμοσμένο στις σύγχρονες δυνατότητες. Μετά την εξαγορά της από την Microsoft, αυτή της η κίνηση δεν είναι καθόλου τυχαία!

Λίγα χρόνια μετά, όλοι θυμόμαστε την ερμηνεία του Tom Hanks στον Ναυαγό, και την ερμηνεία συντροφιά του, μία μπάλα. Ο Wilson ήταν ο συμπρωταγωνιστής, και μεγάλο μέρος του σεναρίου σχεδιάστηκε πάνω του! Η εταιρεία που παρασκευάζει μπάλες για πολλά αθλήματα, οφείλει πολλά στην ταινία αυτή.

Στην ίδια ταινία, η εταιρεία μεταφορών Fedex, περνάει το μήνυμα «το δέμα σας θα φτάσει σίγουρα», και μάλιστα το διακωμώδησε την ίδια χρονιά με το παρακάτω διαφημιστικό.

H Fedex, προτιμάει να διαφημίζεται πολύ συχνά με γκρίζο τρόπο μέσω της τηλεόρασης και το κινηματογράφου. Παράδειγμα αποτελεί και ο διάλογος στην ταινία «Η νύφη το σκασε» όταν η Τζούλια Ρόμπερτς το σκάει με ένα φορτηγό της εταιρείας:
-Που νομίζεις ότι πάει?
-Δεν ξέρω, αλλά θα έχει φτάσει μέχρι αύριο!

ακόμα ένα παράδειγμα έμμεσης διαφήμισης στο τέλος του βίντεο

Influencers με τα όλα τους

Μεγάλη επιρροή είχε και ο Τομ Κρουζ μερικές δεκαετίες πριν, η οποία όμως φτάνει μέχρι σήμερα. Στην ταινία Risky Business (δείτε την!), προωθεί πολύ επιτυχώς τα γυαλιά Rayban.

Ο ίδιος ηθοποιός είναι αυτός που προωθούσε εμμέσως μία άλλη σειρά γυαλιών της ίδιας εταιρείας στην ταινία Top Gun. Βέβαια, ο συγκεκριμένoς influencer, με τον ρόλο του στην ταινία κατάφερε να αυξήσει τις αιτήσεις όσων θέλανε να καταταγούν στον Αμερικάνικο στρατό κατά 5 φορές!

To Product Placement που παραγκώνισε τα M&Ms

Mετά από την παρακάτω σκηνή στην ταινία του Spielberg, ΕΤ ο εξωγήινος, οι κινηματογράφοι της Αμερικής έβαλαν για πρώτη φορά, μία άλλη μάρκα από σοκολατένια κουφέτα στα ράφια τους, και όχι αυτά των M&Ms.

Όσο πηγαίνουμε πίσω στον χρόνο, θα βρίσκουμε και άλλες αξιομνημόνευτες τέτοιες διαφημίσεις. Ας μην το κουράσουμε άλλο γιατί το πιάσατε το νόημα.
Οι εταιρείες προσπαθούσαν, και ακόμα προσπαθούν να μπουν στα σπίτια μας μέσω της οθόνης (μικρής και μεγάλης), και μάλιστα, το σύνολο αυτών των δαπανών συνεχώς αυξάνεται.

(Αν έχετε κάποιες αγαπημένες τοποθετήσεις προϊόντος που θα θέλατε να μας προτείνετε, στείλτε μας εδώ, και ίσως τις κάνουμε ένα video για το κανάλι στο youtube.)

Ήταν αποτελεσματικές οι παραπάνω γκρίζες διαφημίσεις?

Δεν θα σας δώσουμε από τώρα την απάντηση. Θα σας ρωτήσουμε αντ’αυτού κάτι.

Φέρτε στο μυαλό σας το αγαπημένο σας τηλεοπτικό show/σειρά (οποιασδήποτε εποχής, οποιασδήποτε χώρας). Αφού το έχετε στο μυαλό σας, προσπαθήστε τώρα να θυμηθείτε κάποιον (έστω έναν!) χορηγό που εμφανίζεται στο τέλος της εκπομπής στην ενότητα «Χορηγοί της εκπομπής». Χωρίς να είμαστε μέντιουμ, ποντάρουμε πως δεν μπορείτε να θυμηθείτε κανέναν, παρά μόνον αυτούς που εμφανιζόταν (κάπως) μέσα στην ίδια την εκπομπή. Μάλιστα, ποντάρουμε πως η εμφάνιση του χορηγού που θυμόσαστε δεν θα πρέπει να ήταν έκδηλη και «εκκωφαντική» διακόπτοντας την ροή, αλλά θα πρέπει να ήταν «μέρος της ιστορίας«.
Ποντάραμε σωστα?

Το κοινό που είχαν όλες αυτές οι διαφημίσεις στα παραδείγματα είναι ότι προβλήθηκαν σε πολύ μεγάλο πλήθος κόσμου, και ότι ήταν αρκετά παλιές.

Όλοι οι παραπάνω (Τony Μontana, ET, Wilson, Tom Cruz κλπ) ήταν κάτι παραπάνω από απλοί Influencers. Κυρίως όμως, λάμβαναν χώρα σε εποχές που ο βομβαρδισμός από brands, ήταν πολύ μικρότερος κατά την διάρκεια της ημέρας, άρα ήταν πιο εύκολες να χαραχτούν στο μυαλό του θεατή. Και όταν λέμε «μυαλό» εννοούμε κάπου βαθιά στο υποσυνείδητο.

Όλα γίνονται για το υποσυνείδητο!

Έχετε ακούσει για τα υποσυνείδητα μηνύματα της coca cola?
Ο Τζέιμς Βικάρι, τα πρωτοχρησιμοποίησε το 1957 σε κινηματογράφους του New Jersey, γράφοντας σε ακαριαία καρέ, ενδιάμεσα της ταινίας μηνύματα όπως «Drink Coca Cola» or «Hungry? Eat popcorn». Με τις ακαριαίες προβολές των καρέ, το ανθρώπινο μάτι δεν μπορούσε να προλάβει την εικόνα, αλλά τι γίνεται με το υποσυνείδητο? Και παρατηρήθηκε πως οι πωλήσεις της coca cola και των ποπ κορν, αυξήθηκαν.
Μάλλον θα το έχετε ήδη ακούσει, σωστά?

Οσοι έχετε δει το fight club, θα θυμόσαστε και την σχετική αναφορά με τα χυδαία καρέ.

Αν ο αρθρογράφος δεν το εξήγησε καλά, μπορείτε να το καταλάβετε στο παρακάτω βίντεο

Για όσους είπατε «Ναι το θυμάμαι» και «Μας περνάνε μηνύματα που μας καθοδηγούν», έφτασε η ώρα να γκρεμίσουμε έναν μύθο! To όλο πείραμα ήταν μία απάτη, και ο Βικάρι το χρησιμοποίησε για να αποκτήσει δόξα, ενώ απλώς κατασκεύασε τα αποτελέσματα (ψάξτε το).
Εχει αποδειχθεί πως είναι αμελητέα η εππιροή που μπορεί να έχουν τέτοιου είδους ακαριαία μηνύματα.

Αντιθέτως, αν κάποιο οπτικό ή η ηχητικό μήνυμα ανακατευτεί με κάποια άλλα, είναι πιθανό να μπορέσουμε να τα ακούσουμε/δούμε χωρίς να το αντιληφθούμε ενσυνείδητα. Αυτά είναι τα λεγόμενα subliminal μηνύματα.
Aς δούμε ακόμα μερικά παραδείγματα στα γρηγορά.

subliminal
Το έχει προσέξει κανένας?
Βλέπετε το δολλάριο μέσα στο hamburger?
Στα αριστερά βλέπετε την αυθεντική διαφήμιση. Ειχατε όμως προσέξει το μήνυμα που ξεχωρίζει, στα δεξιά?
Αν σκρολάρατε αργά προς τα κάτω, μάλλον θα είδατε κάτι…..
subliminal
Δεν χρειάζεται να γυρίσετε την οθόνη σας για να το δείτε…..

Στο σημείο αυτό αναρωτιέστε, «γιατί κάποιοι να θέλουν να διαφημιστούν έτσι?»

Το θέλουν ακριβώς γιατί η γκρίζα διαφήμισης προκαλεί ντόρο. Μπορεί να ξεκινήσει μία κουβέντα (ακόμα και με αρνητική κριτική), αλλά σίγουρα θα χαραχθεί (ίσως επιφανειακά, αλλά και πάλι είναι καλύτερα από το καθόλου) στο μυαλό των καταναλωτών.
Και αυτό, όταν καθημερινά βλέπουμε χιλιάδες διαφημίσεις, είναι το σημαντικότερο για τους μαρκετίστες.

To άρθρο θα συνεχιστεί με την απάντηση στο ερώτημα «Αποδίδει το product placement?»

Στείλτε μας και τις δικές σας τέτοιες διαφημίσεις. Θα τις προσθέτουμε παρακάτω!

Stakeholder Marketing – part2

Στο άρθρο «Stakeholder Marketing-Μόνο ο πελάτης έχει σημασία?» είδαμε πως για έναν οργανισμό, οι πελάτες δεν είναι οι μόνοι σημαντικοί παράγοντες. Στο παρόν άρθρο θα αναλύσουμε περιπτώσεις που δείχνουν, πως ούτε και οι διανομείς των υπηρεσιών/προϊόντων μας είναι πρώτοι στην λίστα των σημαντικών stakeholders.

Στην εποχή μας είναι εύκολο να αντιληφθούμε την παραπάνω πρόταση. Ενα youtube channel για παράδειγμα, μπορεί να μην λαμβάνει καθόλου χρήματα από τους θεατές του, και να παραμένει βιώσιμο αν οι εταιρείες είναι πρόθιμες να πληρώνουν για να διαφημιστούν μέσω αυτού.

Το stakeholder marketing είναι ο κλάδος ο οποίος προσφέρει μεγαλύτερη κατανόηση των δικτύων ενδιαφερομένων με υψηλή περιπλοκότητα στην ανταλλαγή αξίας. Καταδεικνύει δηλαδή, σε τι βαθμό επηρεάζεται/εξαρτάται ένας οργανισμός από την υποστήριξη άλλων παραγόντων εντός του δικτύου του.

Stakeholders της Apple

Στον χώρο των smartphones, η Apple ανήκει στο εξής δίκτυο:

  • Καταναλωτές που πληρώνουν υψηλές τιμές για την αγορά των συσκευών της
  • App Store που παρέχει δωρεάν η φθηνά applications στους καταναλωτές
  • App store ως πλατφόρμα που δίνει την δυνατότητα στους developers να παρέχουν τις εφαρμογές τους σε καταναλωτές σε όλο τον κόσμο.

Σε όλες τις παραπάνω δυαδικές σχέσεις υπάρχει ανταλλαγή χρημάτων, και σε μία δυαδική σχέση, υπάρχει και ανταλλαγή κώδικα.

Το παρακάτω παράδειγμα είναι ένα από τα αγαπημένα μου:

Μία από τις πιο δημοφιλής ΜΚΟ για την φροντίδα παιδιών στον κόσμο, τα «Παιδικά χωριά SOS», κάποτε χρειάστηκε να ανακαινίσει τις στέγες κάποιων σπιτιών της σε ένα χωριό της Αυστρίας. Εκείνη την περίοδο το ταμείο ήταν ελλειμματικό, και αδυνατούσε να προμηθευτεί με τα απαραίτητα δοκάρια, από το εργοστάσιο BRAMAC. Για να το προσπεράσουν, έθεσαν μία πρόκληση.

«Ας σπάσουμε ένα Ρεκόρ Γκίνες!»

Προσκαλώντας τον οργανισμό Guinness record, έβαλαν ως στόχο να ανακαινίσουν 16 σπίτια σε δύο μέρες. Επίσης, με τεχνικές marekting το έκαναν άξιο αναφοράς και προβολής από τα ΜΜΕ. Έτσι, αυτή η προβολή, ώθησε το εργοστάσιο να θέλει να εμπλακεί, παρέχοντας τα δοκάρια δωρεάν!

  • Το BRAMAC έλαβε διαφημιστική ανταμοιβή
  • Τα media βρήκαν υλικό για να γεμίσουν τον χρόνο/χώρο τους
  • Tα χωριά SOS επισκεύασαν τις στέγες τους

To εργοστάσιο BRΑMAC ανήκει στο δίκτυο των χωριών sos με μία μορφή δυαδικής ανταλλαγής. Το ίδιο και ο οργανισμός Guinness. Παρομοίως και τα media.
Αν κάποιος κατανοήσει καλά το δίκτυο του οργανισμού, μπορεί να δει νέες επιλογές διαθέσιμες για την λύση του προβλήματος.

Δημοκρατική Σκέψη.
Η άποψη των stakeholders, μετράει!

Το stakeholder marketing είναι αυτό που δείχνει την ισχύ της γνώμης των μεριών του δικτύου, και πως επηρεάζουν την στρατηγική ακόμα και κολοσσών.

Η Volkswagen υποχρεώθηκε να αλλάξει τις προδιαγραφές των αυτοκινήτων της, όταν η Greenpeace το 2013, κέρδισε μία μακροχρόνια μάχη με εκατομμύρια υποστηρικτές, που απαιτούσαν λιγότερους ρύπους.

Αναρωτηθείτε καθώς διαβάζετε και σεις κάποιους stakeholders των παραδειγμάτων. Η καπνοβιομηχανία έρχεται σε διαμάχη με αντικαπνιστικές οργανώσεις και κυβερνήσεις που απαιτούν αντικαπνιστικά μηνύματα στα πακέτα των τσιγάρων.

Ο πελάτης μπορεί να έχει δίκιο.
Αλλά δεν είναι πάντα προτεραιότητα…

Παρομοίως οι πετρέλαιο-βιομηχανίες έχουν ως stakeholders:

  • Γειτονικές περιοχές που οι κάτοικοι ανησυχούν για την μείωση της αξίας των ιδιοκτησιών τους (Δείτε την ταινία Γη της Επαγγελίας)
  • Εταιρείες νερού που θέλουν να έχουν καθαρότερο έδαφος για καλύτερη ποιότητα νερού (Δείτε την ταινία Σκοτεινά Νερά)
  • Καταναλωτές που απαιτούν χαμηλές τιμές
  • Ασφαλιστικές εταιρείες που απεύχονται ατυχήματα (δείτε το Deepwater Horizon)
  • Οργανισμούς διακίνησης και εξόρυξης φυσικού αερίου που επιδιώκουν μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς
  • Κυβερνήσεις που θέλουν να μειώσουν την εξάρτηση από ορυκτές πηγές ενέργειας
  • Περιβαλλοντικές οργανώσεις και ΜΚΟ που θέλουν να προστατεύσουν το περιβάλλον (Δείτε το Εριν Μπρόκοβιτς)

Καταλαβαίνει κανείς πως εργαλεία όπως η ανάλυση PESTLE, δεν είναι ασήμαντα, αλλά μπορεί να προλάβει πολλές δυσάρεστες καταστάσεις.

Logical Thinking VS Paradoxical Thinking

H θεωρία του παράδοξου έχει πρωτοδιατυπωθεί από τους αρχαίους Έλληνες, και υπονοεί πως αντίθετες δυνάμεις μπορούν να συνυπάρχουν. Η παράδοξη σκέψη απαιτεί οι εταιρείες να έχουν την κουλτούρα, τις υποδομές και τις διαδικασίες ώστε να επιδιώκουν, αλλά και να ενσωματώνουν τις αντιμαχόμενες πληροφορίες.

Τα πάντα είναι Ένα και ο αληθινός κόσμος έχει τη μορφή της Σφαίρας του Παρμενίδη, που είναι τέλειος από κάθε άποψη και αδιαίρετος.

Παράδοξα του Ζήνωνος

Αντί να αποφεύγουν την ένταση των αγορών, οι εταιρείες πρέπει να σκέφτονται «παράδοξα» και να επανεξετάζουν συνεχώς τα ενδιαφέροντα του καθενός που ανήκει στο δίκτυο τους, πυροδοτώντας έτσι την δημιουργικότητα.

Παράδειγμα για το παραπάνω αποτελεί η δράση των Lidl στην Ελλάδα. Κάθε αναφορά στα social media με τη φράση «από τα Lidl», άλλαξε νόημα. Έτσι, για την καμπάνια #apotalidl η Lidl Ελλάς έλαβε 25 βραβεία στο σύνολο (Client of the Year και Brand of the Year κ.α).

Η Lidl Ελλάς προσέφερε επιπλέον 100.000 μερίδες φαγητού στην ΜΚΟ «Μπορούμε», φτάνοντας τις 300.000 μερίδες σε σύνολο, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά πως ό,τι γίνεται  #apotalidl είναι για καλό!  Και επειδή το καλό αξίζει να πολλαπλασιάζεται, η εταιρία δώρισε ως επιστέγασμα αυτής της αναγνώρισης, πάλι μέσα από τη ΜΚΟ «Μπορούμε», επιπλέον 100.000 μερίδες φαγητού στους συνανθρώπους μας που το έχουν ανάγκη!

Διαβάστε Επίσης: Solidarity Marketing

Συμπερασματικά, έχει παρατηρηθεί πως το marketing συχνά χάνει την «εξουσία» του στα boardrooms των εταιρειών, λόγω της ανεπάρκειας των δράσεων marketing να ανταποκριθούν στις πολύπλοκες ανάγκες της μοντέρνας εποχής. Αυτή η ανεπάρκεια. οδηγεί το μάρκετινκ να έχει μειωμένη επίδραση στη λήψη τακτικών αποφάσεων.

Υιοθετώντας την σκοπιά του stakeholder marketing, οι μαρκετίστες μπορούν να συμμετέχουν πιο ενεργά σε στρατηγικές αποφάσεις.

Zombie Apocalypse as a marketing tool

Πως να ενημερώσετε τον κόσμο ώστε να προφυλαχθεί από καταστροφές.

Το άρθρο είναι χιουμοριστικό (μπορεί και όχι).
Αφορμή αποτέλεσε το άρθρο «Preparedness 101: Zombie Apocalypse» που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2011 από τον Χειρούργο  Ali Khan, Στρατηγό και επικεφαλής του Κέντρου πρόληψης και ελέγχου Επιδημιών.

Τον τελευταίο χρόνο με όλα όσα έχουν δει τα μάτια μας, δεν θα φάνταζε καθόλου απίθανο οποιοδήποτε σενάριο ταινιών επιστημονικής φαντασίας. Πολλοί έχουν πει ην φράση «τι απομένει τώρα? Εισβολή εξωγήινων? Τσουνάμι? Πτώση μετεωρίτη?»

Και όμως, πολλοί μπορεί να θεωρούν χιουμοριστικές αυτές τις ακραίες εκδοχές, αλλά υπάρχει ένας συγγραφέας, των οποίων τα βιβλία έχουν πουλήσει εκατομμύρια αντίγραφα, και οι ταινίες τους έχουν προβληθεί σε εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο, ο οποίος τις λαμβάνει αρκετά σοβαρά. Αναφερόμαστε στον δημιουργό Max Brooks (δημιουργός της ταινίας και των παιχνιδιών World War Z, και συγγραφέας του βιβλίου Zombie Apocalypse Survival Guide).

Ο συγκεκριμένος έχει θεωρεί στιβαρή την θεωρία μίας Αποκάλυψης Ζόμπι! Ναι, ναι καλά διαβάσατε!! Πιστεύει πως είναι πολύ πιθανό να συμβεί μία πανδημία που θα μετατρέπει τους ανθρώπους σε άβουλα και αιμοδιψή όντα. Είχε δημιουργήσει μάλιστα και έναν οδηγό για την προστασία μας, για αυτή την περίπτωση. Αν την στιγμή που διαβάζετε αυτό το άρθρο, συμβαίνει μία zombie apocalypse, τότε τρέξτε να αγοράσετε και να διαβάσετε το βιβλίο του! Αν δεν προλαβαίνετε, δείτε εν συντομία το παρακάτω βίντεο στο οποίο ο Brooks δίνει συμβουλές για να θωρακιστεί ένα σπίτι/γραφείο, με μικρές και εύκολες προληπτικές παρεμβάσεις (υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη ποικιλία εδώ).

Πως να θωρακίσετε το γραφείο σας από μία επιδρομή ζόμπι

Γελάτε ε ? Και μείς…..!

Τώρα που το ξαναείδαμε, δεν μοιάζει τελικά και τόσο σοβαρό, αλλά μας φάνηκε περισσότερο σαρκαστικό. Είναι τελικά μία πανδημία ζόμπι πιθανή, και αν ναι, πόσο απειλητική είναι? Και αν δεν ισχύει, τι έχει να πει ο ψυχίατρος του Harvard, Steven Schlozman ο οποίος έγραψε ένα (υποθετικό) ιατρικό paper πάνω στα ζόμπι, (το οποίο παρουσίασε στο Night of the Living Dead) και ορίζει τα ζόμπι ως όντα που πάσχουν από το σύνδρομο «Ataxic Neurodegenerative Satiety Deficiency», προκαλούμενο από κάποιον εξωτερικό παράγοντα? Ας δούμε και το βίντεο του Mikeus, το οποίο αναλύει με επιστημονικούς ισχυρισμούς το σενάριο αυτό…..

Οκ, το παραδεχόμαστε… Μία αποκάλυψη (ανθρώπων) ζόμπι τελικά, μάλλον είναι εφικτή μόνο σε ταινίες, σειρές και παιχνίδια. Και η υπερβολική διάδοση τέτοιου είδους ταινιών (λόγω ότι τα ζόμπι είναι εύκολα θύματα για την πολιτική ορθότητα) έχουν φέρει πολύ κόσμο να πιστεύει στην υψηλή πιθανότητα αυτού του μετ-αποκαλυπτικού σεναρίου.

Αλλά ακόμα και ισχνή η πιθανότητα αυτή, δεν θα προτιμούσαμε να είμαστε ασφαλείς σε αυτή τη περίπτωση? Εμείς που έχουμε παίξει ατελείωτες ώρες State of Decay, Day Z και Dying Light, και έχουμε δει και τους 10 κύκλους του Walking Dead, είμαστε εδώ να σας προετοιμάσουμε επαρκώς!

«Προλαμβάνειν βέλτιον του καταστέλλειν»

Συνεπώς, πως προλαμβάνουμε μίας τέτοιας καταστροφής?
Πρώτον, είναι απαραίτητο να υπάρχει σε κάθε σπίτι μία τσάντα έκτακτης ανάγκης. Βάλτε σε αυτή κάποια ξηρά τροφή, φακούς, μπαταρίες, εμφιαλωμένο νερό, και άλλες προμήθειες που μπορεί να χρειαστείτε τις πρώτες μέρες εκτός του σπιτιού σας. Έπειτα, πρέπει να βρείτε μία ασφαλή ζώνη (Zombie Free Zone, αντιπλημμυρική ζώνη, αντιπυρική ζώνη, η οτιδήποτε άλλο απειλεί την ασφάλεια σας), το οποίο θα σας γλιτώσει κάποιο χρόνο μέχρι να αποκατασταθούν τυχόν χαλασμένα δίκτυα (νερού, ρεύματος, τηλεπικοινωνιών), η μέχρι να βρείτε κάποιο καλύτερα οργανωμένο καταφύγιο. Παρακάτω θα βρείτε κάποιες απαραίτητες προμήθειες που θα σας επιτρέψουν να μετακινηθείτε μακριά από τα ζόμπι, και ιδιαίτερα γρήγορα μιας και δεν έχουν υπερβολικό βάρος. Δεν το λέμε εμείς. Τα βρήκαμε στη σελίδα CDC Emergency page.

  • Νερό (1 λίτρο την ημέρα/άτομο)
  • Φαγητό (συγκεντρώστε κονσέρβες, και βεβαιωθείτε ότι οι ημερομηνίες λήξης, είναι μακρινές)
  • Φάρμακα (γενικότερα, αλλά και ειδικότερα αν κάποιο μέλος της οικογένειας πρέπει αν τα έχει κοντά του)
  • Εργαλεία (Ελβετικός σουγιάς, κολλητική ταινία, ραδιόφωνο με μπαταρίες. φακό με δυναμό)
  • Αποστειρωτικά (γαζες, οινόπνευμα, μετσέτες, μπαντάνα)
  • Ρουχισμό (μία «αλλαξιά ρούχα και εσώρουχα, και ίσως κάποια σεντόνια)
  • Σημαντικά έγγραφα (αντίγραφα ταυτότητας και διπλωμάτων αλλά και βιβλιαρίων υγείας και τράπεζας)
  • Πρώτες βοήθειες ( Αν βρίσκεστε σε ιατρική ανάγκη, μην σταματήσετε να φωνάζετε «γιατρός γιατρός». Καλό είναι να μην σας πιάσουν τα ζόμπι, αλλά αν αυτό γίνει μπορίτε να βρείτε εδώ κάποιες συμβουλές πρώτων βοηθειών)

Family Emergency Plan

Επόμενο πολύ σημαντικό είναι να έχετε ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Αν αρχίσουν να εμφανίζονται ζόμπι, θα επικρατήσει πανικός, και πιθανώς οι τηλεπικοινωνίες θα «πέσουν». Συννενοειθείτε με την οικογένεια σας για το ασφαλές σημείο συνάντησης σας. Υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι εκτός από ζόμπι. Σε κάποιες περιοχές υπάρχει πιθανότητα πλημμύρας, σε άλλες η πιθανότητα σεισμού και σε άλλες η πιθανότητα πυρκαγιάς. Το σημείο συνάντησης ίσως πρέπει να αλλάζει ανάλογα τις περιστάσεις.

Έχετε υπόψιν σας πως οι δρόμοι πιθανώς θα μποτιλιαριστούν πολύ γρήγορα μετά την εμφάνιση του πρώτου ζόμπι. Μην ξεχνάτε όμως να αφήνετε χώρο για την Λεωφόρο έκτακτης ανάγκης. Αφήστε περιθώριο να περάσει όχημα της πυροσβεστικής, ασθενοφόρο η ακόμα και του Στρατού (ξέρετε, αυτά τα φαρδιά που έχουν μέσα πολυβόλα για να πυροβολούν τις ορδές των ζόμπι).

Φτιάξτε επίσης μία λίστα με τα νούμερα που πρέπει να επικοινωνήσετε σε περίπτωση ανάγκης (πυροσβεστική, αστυνομία η το τοπικό σώμα αντιμετώπισης ζόμπι!).

Ναι. Το είπαμε. Σώμα Αντιμετώπισης των Ζόμπι! Στην Αμερική δημιουργήθηκε το CDC Foundation, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με σκοπό την πρόληψη των συνεπειών που θα είχε μία πανδημία ζόμπι! (Πουλάνε μάλιστα και μπλουζάκια!).
Ας ελπίζουμε πως θα ανοίξουν σύντομα και στην Ελλάδα τέτοιοι οργανισμοί!

Αν δεν μας δεν μας πιστεύετε μπορείτε να δείτε πληροφορίες στου παρακάτω συνδέσμους http://emergency.cdc.gov/cdc/orgs_progs.asp, http://emergency.cdc.gov/

Αν αρχίσουν να κατακλύζονται οι δρόμοι από ζόμπι, οι μονάδες πολιτικής προστασίας, θα επέμβουν όσο πιο έγκαιρα γίνεται, παρέχοντας υποστήριξη όπως συμβουλές, εργαστηριακές εξετάσεις και αναλύσεις, διαχείριση και περίθαλψη ασθενών, ιχνηλάτηση, και περιορισμό μετάδοσης ώστε να μην υπάρχουν και άλλα αιμοδιψή τέρατα) περιλαμβάνοντας πιθανή απομόνωση και καραντίνα…..

Δεν είναι τόσο εύκολο να βρεθεί μία θεραπεία για τα ζόμπι, και αυτή προϋποθέτει να ανιχνευθεί η αιτία της μόλυνσης, η πηγή της και ο τρόπος/ταχύτητα μετάδοσης, πως να σπάσει η αλυσίδα μετάδοσης, και άλλα πολλά.

Οκ. Ας σοβαρευτούμε.

Υπάρχει καλύτερος τρόπος από το να εκμεταλλευτείς μία τάση της Pop κουλτούρας, για να ενημερώσεις για την πρόληψη από φυσικές καταστροφές ή για τον περιορισμό μίας επιδημίας?

Έτσι και το Αμερικάνικο Κέντρο πρόληψης και Ελέγχου Επιδημιών, χρησιμοποιεί τα Zombies ως «δούρειο ίππο», για να τραβήξει το ενδιαφέρον των νεότερων. Ο ειδικός στις επιδημιολογικές κρίσεις, και πρόεδρος του κέντρου, έγραψε αυτό το άρθρο και εκτόξευσε το awareness στα ύψη!

Το άρθρο είναι χιουμοριστικό!
Αφορμή αποτέλεσε ο πρόσφατος σεισμός τον Μάρτιο του 2021 (που η ομάδα του Agoralogies τον βίωσε στην Λάρισα) αλλά και το άρθρο που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2011 από τον Χειρούργο  Ali Khan, Στρατηγό και επικεφαλής του Κέντρου πρόληψης και ελέγχου Επιδημιών.

3 Θεμελιώδεις ιδέες του διαδικτύου που κάθε ιδρυτής Startup πρέπει να γνωρίζει

O Κανόνας 80 / 20

To 1906 o Ιταλός οικονομολόγος Vilfredo Pareto κάνει μια ανακάλυψη η οποία θα παίξει σημαντικό ρόλο στο πως αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο γύρω μας και θα αλλάξει τον τρόπο που εταιρείες και κυβερνήσεις παίρνουν αποφάσεις. 

Η παρατήρηση αυτή έχει να κάνει αρχικά με το πως το πως διαμοιράζονται τα οικονομικά οφέλη στην κοινωνία, καθώς δείχνει ξεκάθαρα πως το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου συσσωρεύεται στα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα με μια αναλογία 80 / 20. Δηλαδή 80% του πλούτου πηγαίνει στο ανώτερο 20% των γαιοκτημόνων, επιχειρηματιών και τραπεζιτών της ιταλικής κοινωνίας εκείνης της εποχής.

Την παρατήρηση του αυτή ο Pareto την έκανε πρώτη φορά στον κήπο του που καλλιεργούσε φασολιές, διαπίστωσε πως το 20% των φασολιών παρήγαγε το 80% της συνολικής σοδειάς. Αυτή η ανισορροπία, παρότι δεν αποτελεί κανόνα της φύσης, βρίσκει εφαρμογή και σε άλλους τομείς όπως είναι οι επιχειρήσεις, βιομηχανική παραγωγή, την επισκεψιμότητα των internet web sites – apps, μέχρι και την συχνότητα που προτιμάμε συγκεκριμένα ρούχα στην γκαρνταρόμπα μας.

Ένα παράδειγμα είναι πως άνω του 70% της επισκεψιμότητας διαφόρων site περνάει πρώτα από την Google και Facebook, παρόλο που υπάρχουν εκατοντάδες μηχανές αναζήτησης και κοινωνικά δίκτυα στο internet. O Kανόνας αυτός, κάνει την εμφάνιση του ακόμα και σε προσωπικά βιώματα της φοιτητικής ζωής, που ένας αναλάμβανε την ομαδική εργασία και οι υπόλοιποι έπαιρναν μαζί του στο τέλος τα εύσημα, χωρίς να κοπιάσουν ανάλογα.

 Το 80 / 20  είχε στα υπόψιν του και ο Steve Jobs που την καθιέρωσε στη γραμμή παραγωγής της Apple και της Next, για να εντοπίζει την πηγή των περισσότερων προβλημάτων στα εργοστάσια παραγωγής, σχετικά νωρίς τη δεκαετία του 80. O Steve Jobs είχε σαν πρότυπο τον Joseph Juran, ο οποίος εισήγαγε πρώτος τη μέθοδο αυτή όταν πρωτοήρθε σε επαφή με το έργο του Pareto και έγραψε το 1951 το βιβλίο Quality Control, με το σύνθημα «vital few and trivial many», ξεκινώντας μια επανάσταση στο τομέα αυτό και εμπνέοντας παράλληλα την Ιαπωνική βιομηχανία στο σύνολο της να το υιοθετήσει και αυτή με τα γνωστά περίφημα αποτελέσματα.

Συνέντευξη του Steve Jobs τη δεκαετία του 80 που μιλάει για την επιρροή του Joseph Juran και τις μεθόδους του.

Software is Εating the World

Έκφραση η οποία προήρθε από τον Μarc Andeerseen το 2011, ιδρυτή του Netscape πρόδρομο των σύγχρονων browser τη δεκαετία του 90 και επιχειρηματία της Silicon Valley. O Αndreerseen παρατήρησε τη συχνή και όλο πιο γρήγορη ψηφιοποίηση υπηρεσιών από αντικείμενα που υπήρχαν στον υλικό κόσμο. Αυτή ξεκίνησε σιγά-σιγά με την είσοδο των υπολογιστών, αρχικά στον επαγγελματικό τομέα και μετέπειτα με τα PC σιγά-σιγά στο σπίτι μας, ήδη από την δεκαετία του 80. Ένα πρώιμο παράδειγμα είναι η αριθμομηχανή που είχαμε για να κάνουμε τους υπολογισμούς μας, που μετατράπηκε σε Εxcel λογισμικό ή η εγκυκλοπαίδεια που ήταν ιδιαίτερα ακριβή για να αποκτήσει κάποιος, μετατράπηκε στη ψηφιακή Wikipedia εντελώς δωρεάν για όλο τον κόσμο.

Για να κατανοήσουμε το συγκεκριμένο φαινόμενο, δύο από τα παραδείγματα που έχουμε βιώσει κατά την διάρκεια της ζωής μας, είναι η εταιρεία παραγωγής film Kodak και τα βιντεοκλάμπ τα οποία βρίσκονταν σε κάθε γειτονιά, τα οποία αντικαταστάθηκαν από την ψηφιακή φωτογραφία και το Netflix αντίστοιχα. Αν σκεφτούμε πως η kodak απασχολούσε 145.000 προσωπικό και το Instagram έχει 500, τότε καταλαβαίνουμε το μέγεθος της συγκεκριμένης αλλαγής.

Αυτή η ραγδαία ψηφιοποίηση επιτυγχάνεται από τη λειτουργία του φαινομένου zero marginal cost.  Με λίγα λόγια η δυνατότητα που δίνουν οι ψηφιακές τεχνολογίες στο να παράγεται το προϊόν μια φορά και κάθε φορά που προστίθεται ένας καινούριος χρήστης να μην προστίθεται το ανάλογο κόστος, αλλά μόλις ένα απειροελάχιστο κλάσμα αυτού. Αυτό είναι που δημιουργεί το μεγάλο περιθώριο κέρδους και το ανάλογο Scalability της εκάστοτε επιτυχημένης εφαρμογής.

Διαβάστε Επίσης: 3 χρυσοί κανόνες για διαφημίσεις

Αυτή η διαδικασία που κρατάει σχεδόν τα τελευταία 40 χρόνια και έχει επηρεάσει τον τρόπο που αλληλοεπιδρούμε με τον κόσμο, συνεχίζεται σήμερα με ιδιαίτερα έντονους ρυθμούς. Μάλιστα η συμβουλευτική εταιρεία επιχειρηματικών δεδομένων Mckinsey, εξέδωσε μια αποκαλυπτική αναφορά για το μέλλον της εργασίας και των μισθών σε σχέση με την αυτοματοποίηση. Η αναφορά αυτή περιγράφει πως το 50% των θέσεων εργασίας μπορούν να αντικατασταθούν από τεχνολογία που είναι ήδη διαθέσιμη, και αυτό να λάβει χώρα μέχρι το έτος 2030. Υπολογίζει πως θα χαθούν πάνω από 400 εκ. Θέσεις εργασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη συμβάλει τα μέγιστα σε αυτή την μεγάλη αλλαγή.

Η Σοφία του Πλήθους

Το 1906 ο στατιστικολόγος sir Francis Galton, παραβρίσκεται σε ένα πανηγύρι στο Plymouth της Μασαχουσέτης, όπου μεταξύ των άλλων θεαμάτων, στην κύρια σκηνή εκθέτουν ένα βόδι και ζητάνε από το κοινό να δώσει απαντήσεις για το πόσο ζυγίζει. Ο ίδιος ανακαλύπτει με μεγάλη του έκπληξη ότι, ο Μέσος όρος που δίνουν οι 800 συμμετέχοντες σε αυτόν τον διαγωνισμό έχει απόκλιση μόνο 1% από την σωστή απάντηση, η οποία είναι 543 κιλά έναντι 547 κιλά του πλήθους. Επίσης παρατήρησε πως οποιαδήποτε άλλη ατομική απάντηση απείχε αρκετά από τη σωστή.

Το 2004 ο James Surowiecki  εμπνέεται από τη συγκεκριμένη ιστορία, γράφοντας το Βest Seler «Τhe Wisdom of the Crowds» και κάνει ιδιαίτερα δημοφιλή την άποψη για την «σοφία του πλήθους» στη Silicon Valley. Την ίδια εποχή ξεκινά με τη βοήθεια του Google Analytics η επανάσταση του A/B split test, με τις μετρήσεις του να βοηθούν στην καλύτερη επιλογή, ως αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασής των χρηστών, και όχι ενός ανθρώπου που αποφασίζει μόνος του για το τελικό αποτέλεσμα. Αυτό αποτελεί μια μικρή επανάσταση και βελτιώνει συνολικά την ψηφιακή εμπειρία του τελικού χρήστη.

Μετά από μια δεκαετία ακολουθεί το λεγόμενο Crowdfunding με τις Kickstarter και Indiegogo, να έχουν ως κύριο επιχειρηματικό μοντέλο, την ανάδειξη προϊόντων ανεξάρτητων δημιουργών και την χρηματοδότηση τους από το κοινό. Στις μέρες μας η ιδέα αυτή, μετακομίζει στον χρηματοοικονομικό τομέα, δημιουργώντας διάφορα παρακλάδια όπως το P2P lending, που είναι η χρηματοδότηση δανείων από το κοινό – επενδυτές σε εταιρικούς και μη εταιρικούς πελάτες, προσπερνώντας με αυτό το τρόπο το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα.

Σύντομα έρχονται και άλλα άρθρα σχετικά με τον νόμο του Pareto…

Stakeholder Marketing-Μόνο ο πελάτης έχει σημασία?

Μία αναθεωρημένη ματιά για το marketing

Στο άρθρο αυτό, σε συνέχεια από το SOLIDARITY MARKETING, συζητάμε τις ικανότητες που απαιτείται να έχουν οι εταιρείες για να αντιμετωπίσουν κάποια σύγχρονα προβλήματα κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Ας αρχίσουμε λέγοντας πως οι εταιρείες, εξαρτώνται από άλλους «παράγοντες».

Η υπηρεσία του Netflix παλαιότερα εξαρτιόνταν από το πόσο καλά κάνουν την δουλειά τους οι ταχυδρομικές υπηρεσίες (ναι, το netflix ξεκίνησε πριν 20 χρόνια στέλνοντας VHS ή dvd στους συνδρομητές του, μέσω ταχυδρομείου). Αν μία μέρα, οι ταχυδρόμοι απεργούσαν, τότε οι συνδρομητές παίρναν τα λεφτά τους πίσω. Πλέον, το netflix βασίζεται σε:

  • εταιρείες τηλεπικοινωνιών για να παρέχουν επαρκές bandwidth,
  • εταιρείες που κατασκευάζουν smart TV’s για να προβάλλουν το υλικό,
  • εταιρείες παραγωγής για την δημιουργία/παροχή των ταινιών,
  • και νομοθετικούς φορείς που επιτρέπουν την ελεύθερη διακίνηση πληροφοριών στο διαδίκτυο (net neutrality)
Photo by Ketut Subiyanto on Pexels.com

Παρομοίως, φαρμακευτικές εταιρείες όπως η Pfizer, αν θέλουν να πουλήσουν ένα φάρμακο όπως το Xeljanz (για την θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας) βασίζονται σε

  • παθολόγους που πρέπει να το συνταγογραφούν,
  • νοσοκόμες που πρέπει να εκπαιδεύσουν τους ασθενείς για τον τρόπο χορήγησης,
  • ασφαλιστικές εταιρείες που παρέχουν κάλυψη,
  • ενώσεις ασθενών που ενθαρρύνουν την χρήση του φαρμάκου,
  • ενώσεις ελέγχου ποιότητας που θα εγκρίνουν την συγκεκριμένη θεραπεία

Σε αυτή τη φάση, έχετε ήδη αρχίσει να σκέφτεστε ένα δικό σας παράδειγμα, σωστά? (Γράψτε στα σχόλια αν έχετε κάποιο). Αυτά τα παραδείγματα έχουν ωθήσει τους marketeers, να μην εστιάζουν μόνο στους πελάτες, αλλά σε περισσότερους ενδιαφερόμενους (stakeholders).

Τέτοιοι «παράγοντες» (μην τους μπερδεύουμε με τους shareholders), μπορεί να είναι κυβερνήσεις, κοινότητες, ιδρύματα, πανεπιστήμια, προμηθευτές, πάροχοι υπηρεσιών, ΜΚΟς κ.α..

Το μάρκετινγκ αφορά τις σχέσεις όλων των οργανισμών, με τα ποικίλα κοινά τους. Όχι μόνο με τους πελάτες τους!

Philip Kotler

Mια εταιρεία έχει να ασχοληθεί με πολλούς αλληλένδετους (και όχι με μη σχετιζόμενους) ενδιαφερόμενους, και έτσι, αντιμετωπίζει συνεχώς διαφορετικούς τύπους (πρωτόγνωρων) προβλημάτων, και όχι τα ίδια προβλήματα ξανά και ξανά.

Κάθε οργανισμός βρίσκεται στο κέντρο του δικτύου του, και συνάπτει σχέσεις με κάθε ενδιαφερόμενο στο δίκτυο αυτό. Οι αλληλεπιδράσεις αυτές είναι αμφίδρομες (δυαδικές) και διαφορετικής φύσης, ανάλογα τις περιστάσεις.
Για παράδειγμα, άλλη σχέση είχε ένα e-shop με μία εταιρεία courier, πριν το παγκόσμιο lockdown, σε σχέση με την περίοδο της καραντίνας.

Η παραπάνω προοπτική όμως δεν αντικατοπτρίζει πλήρως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαρκετίστες σε ένα σύνθετο δίκτυο αλληλένδετων ενδιαφερομένων, και προκύπτει ανάγκη για μια νέα προοπτική που αναγνωρίζει ότι οι ενδιαφερόμενοι συνδέονται μεταξύ τους. Η σχέσεις αυτές παύουν να είναι πια δυαδικές και το διαδίκτυο έχει συμβάλει πολύ σε αυτό.

Με απλούστερα λόγια. Δεν εξαρτάται μόνο η Pfizer από τις νοσοκόμες, και τις ασφαλιστικές εταιρείες. Και οι ίδιες οι ασφαλιστικές επηρεάζονται από τις νοσοκόμες (αφού ανήκουν στο ίδιο δίκτυο της Pfizer), ακόμα και αν δεν έχουν άμεση σύνδεση μεταξύ τους. Παρατηρούμε δηλαδή πως επικρατεί μία αποκεντροποίηση των εταιρικών δικτύων.

Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα, μία σαφής καταγραφή των αναγκών που έχουν οι εταιρείες για να αντιμετωπίσουν την «αλληλεπιδραστικότητα» των stakeholders τους, αναδεικνύοντας ένα κενό δεξιοτήτων (marketing capability gap). To κενό αυτό μπορεί να καλυφθεί, αν αναπτυχθούν εντός της εταιρείας μία η περισσότερες από τις ικανότητες:

  • συστημική σκέψη
  • παράδοξη/ριζοσπαστική σκέψη
  • δημοκρατική σκέψη

Α) Από τα δύο παραδείγματα στην αρχή καταλαβαίνουμε πως τα συμφέροντα των ενδιαφερομένων, δεν είναι ανεξάρτητα, αλλά σχετίζονται.
Β) Σε αυτό προσθέσαμε πως, οι ίδιοι οι stakeholders, πρέπει να αναγνωρίζονται για την σημασία τους στην παροχή υπηρεσιών της κάθε εταιρείας, και είναι εξίσου σημαντικοί όσο οι ίδιοι οι πελάτες.

Αν συνδυάσουμε αυτά τα δύο, καταλαβαίνουμε πως η αξία μίας εταιρείας δεν δημιουργείται από την εταιρεία μόνο, αλλά συν-δημιουργείται από όλους τους «παράγοντες» που συμβάλλουν και συμμετέχουν στην αλυσίδα αξίας.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, οι πιο επιτυχημένες εταιρείες, είναι αυτές που έχουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή (efood, skroutz, beat, workable κ.α).

Photo by cottonbro on Pexels.com

Ας δούμε μία σύγκριση στο παράδειγμα:

Η SONY λάνσαρε το ebook reader της πριν χρόνια. Αν και αναγνώρισε την εξάρτηση της από τους εκδότες βιβλίων, εστίασε ΚΥΡΙΩΣ στους αναγνώστες.

Αντιθέτως, η AMAZON διαπίστωσε πως οι εκδότες θεωρούσαν απαγορευτικό να κάνουν διαθέσιμα τα βιβλία τους ως ψηφιακά, καθώς ανησυχούσαν για παράνομη εκτύπωση και διανομή. Έτσι, στα kindle δεν υπάρχει η δυνατότητα εκτύπωσης ή διαμοιρασμού (ακόμα και αν αυτό θεωρούταν μεγαλύτερη αξία για τους αναγνώστες).

‘Oλοι ξέρουμε πως κατέληξε αυτό……
(άκουσα ήδη την ερώτηση στο μυαλό σας «είχε book reader η SONY?»)

Ωστόσο, οι σημαντικότεροι παράγοντες, δεν είναι μόνο οι πελάτες και οι διανομείς.

Συνεχίζεται εδώ……..

Solidarity Marketing – Viral για καλό σκοπό

To ότι το ίντερνετ έχει τρομερή δύναμη, είναι γνωστό.
Το ότι οι διαδικτυακές κοινότητες έχουν μία τεράστια ισχύ στα χέρια τους, είναι και αυτό γνωστό.

Οχι!
Δεν θα αναφερθούμε σε παραδείγματα όπως το hashtag #ReleasetheSnyderCut , το οποίο δημιουργήθηκε από φίλους (και ηθοποιούς) της ταινίας του Ζακ Σνάιντερ και απαίτησε να δημιουργηθεί εκ νέου έκδοση της ταινίας Justice League (και μεταξύ μας, είναι ίσως ο λόγος που θα επιβιώσει το σύμπαν της DC στην βιομηχανία του κινηματογράφου).
Ούτε στο παράδειγμα του κινηματογραφικού Sonic the Hedgehog που άλλαξε την τελική του εμφάνιση κατ’ απαίτηση των θεατών του trailer, λίγους μήνες πριν.
Ούτε στο παράδειγμα….
… εντάξει, σταματάμε… (βάζουμε όμως το τραγούδι people have the power να παίζει στο παρασκήνιο!) Στο άρθρο θα ασχοληθούμε για την χρήση του διαδικτύου για (ομολογουμένως) καλό σκοπό.

Χρήση του διαδικτύου για καλό σκοπό

Το marketing για πολλούς είναι πωλήσεις. Για άλλους είναι στρατηγική. Για τους περισσότερους όμως αυτή την περίοδο το marketing είναι η παρουσία στα social media. Με λίγα λόγια, το marketing είναι η επιλογή του κάθε οργανισμού να επικοινωνεί τα δυνατά του σημεία με τους γύρω του. Λέγοντας δυνατά σημεία δεν εννοούμε πάντα την ποιότητα των προϊόντων ή υπηρεσιών που παρέχει στους καταναλωτές, ούτε το ύψος των τιμών που προσφέρονται αυτά. Δυνατό σημείο είναι και η κουλτούρα της επιχείρησης να δείχνει έμπρακτα την ευαισθησία της σε πολύ σοβαρά θέματα που αφορούν την κοινωνία στο σύνολό της.

Πολλές αθλητικές ομάδες χρειάζονται το marketing, όχι για να διαφημιστούν, αλλά για να δείξουν μία εταιρική κοινωνική ευθύνη, είτε για να προσελκύσουν διάφορους επιπλέον χορηγούς. Η ομάδα rugby, Washington Redskins, καταφεύγει στο να αλλάξει το όνομα της, γιατί οι χορηγοί αρνούνται να συνδέονται με αυτή, οι οπαδοί καταπιέζουν τα αισθήματα τους για αυτή, οι νομοθέτες να απαγορεύουν κατά περιπτώσεις το trademark της, ο Δήμος της Washinghton χάνει θετικές συνέργειες εξ αιτίας της, πολλοί πολιτικοί εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους, θεωρείται ρατσιστικό! Υπάρχει πληθώρα παραδειγμάτων μεγάλων αθλητικών οργανισμών που υποστηρίζουν κοινωφελείς οργανισμούς, όπως η ποδοσφαιρική ομάδα της Barcelona, που έχει ως χορηγό την Unicef, χωρίς να λαμβάνει χρήματα για αυτή τη διαφήμιση στις φανέλες και στο συνολικό branding της ομάδας.

Αλλά ένα ακόμα παράδειγμα έπεσε στην αντίληψη μας πρόσφατα.

Ανθρωπιστικό Marketing – Virality με κοινωφέλεια

Το ερέθισμα για αυτό το άρθρο ήρθε από μία ενέργεια ενός ποδοσφαιρικού συλλόγου στα social media , και συγκεκριμένα στο twitter (το οποίο ακολουθούμε, ως ένδειξη ευχαριστίας, χωρίς να χρειάζεται να είμαστε οπαδοί της ομάδας), που προάγει και αναδεικνύει προβλήματα από εξαφανίσεις παιδιών. Ο ποδοσφαιρικός σύλλογος που αναφέρομαι είναι η AS Roma, ποδοσφαιρική ομάδα της Ιταλίας, με έδρα τη Ρώμη (για τους μη γνώστες).

Όλα ξεκινήσαν τον Ιούλιο του 2019, η AS Roma αποφάσισε να κάνει μία ενέργεια για τα εξαφανισμένα παιδιά της Ιταλίας. Σε συνεργασία, λοιπόν, με το Εθνικό Κέντρο Αγνοούμενων και Παιδιών που είναι θύματα εκμετάλλευσης της Ιταλίας ανέπτυξε έναν επαναστατικό αλλά ταυτόχρονα υπέροχο συλλογισμό.

Όπως είναι γνωστό, οι ποδοσφαιρικές ομάδες μπορούν συγκεκριμένες περιόδους του χρόνου να κάνουν μεταγραφές ποδοσφαιριστών. Για τις χώρες της Ευρώπης, οι περίοδοι αυτοί είναι ο μήνας Ιανουάριος, και οι μήνες Ιούλιος και Αύγουστος. Στην αρχή και στη μέση της αγωνιστικής περιόδου δηλαδή.

Η AS Roma αποφάσισε λοιπόν, κάθε φορά που θα ανακοίνωνε μία καινούργια μεταγραφή στους φιλάθλους της, που είναι πολλοί, αποφάσισε δίπλα από κάθε νέο της απόκτημα να τοποθετεί μία φωτογραφία ενός παιδιού που αγνοείται. Με αυτόν τον τρόπο ήθελε να αφυπνίσει τους φιλάθλους της και στην περίπτωση που γνώριζε κάποιος κάτι να ενημέρωνε τις αρχές. Επαναλαμβάνουμε.

Για κάθε της μεταγραφή, η Ρόμα συνοδεύει την ανακοίνωση της με την αναγγελία ενός εξαφανισμένου παιδιού.

 Δημοσίευση που αφορούσε ένα παιδί που εξαφανίστηκε στην Αθήνα
Δημοσίευση που αφορούσε ένα παιδί που εξαφανίστηκε στην Αθήνα

Στην παραπάνω φωτογραφία βλέπουμε την δημοσίευση που έγινε και αφορούσε ένα παιδί που εξαφανίστηκε στην Αθήνα! Δίνοντάς μας έτσι την ελπίδα ότι η πρωτοβουλία της AS Roma μπορεί να βγει από τα σύνορα της Ιταλίας.

Σταδιακά, η AS ROMA άρχισε να επικοινωνεί και με άλλες ποδοσφαιρικές ομάδες για να συμμετέχουν στις παράλληλες δράσεις της ενέργειας αυτής, με αποτέλεσμα τα πρόσωπα των παιδιών να φιγουράρουν στα social media πολλών κορυφαίων ομάδων του κόσμου. Μία από τις μεγαλύτερες διαχύσεις κοινωνικού περιεχομένου στην ιστορία.

Μέχρι στιγμής, η ενέργεια αυτή έχει αποφέρει καρπούς 8 φορές!

8 παιδάκια κατάφεραν να ξανασμίξουν με τις οικογένειές τους. Το ελληνόπουλο, αυτό της φωτογραφίας παραπάνω, είναι το 8ο παιδί που εντοπίστηκε και επέστρεψε στην οικογένειά του!

Αν αυτό, δεν σας κάνει followers στο twitter της ομάδας, σημαίνει πως δεν έχετε twitter λογαριασμό!, και αν δεν σας κάνει να θέλετε να βάλετε το τραγούδι που προτείναμε προηγουμένως, δεν ξέρουμε τι καλύτερο ηχητικό θέμα θα ταίριαζε στην παρούσα είδηση…


Τo συγκεκριμένο άρθρο συνεχίζεται σε δεύτερο μέρος που αναλύει το Stakeholder Marketing.

Μπορείτε να δείτε περισσότερα για τις ανακοινώσεις της Ρόμα, και της δηλώσεις των ίδιων των παιχτών της, όταν ανακαλύπτουν ότι έχουν βοηθήσει για την εύρεση ενός χαμένου παιδιού στα παρακάτω άρθρα: